Rahat Bilgi Köşesi Yazılar

İğrenme Duygusunun Siyaset Biliminde Yeri Güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine kafa yoran bir siyaset bilimci, insanın neden iğrendiğini yalnızca biyolojik bir refleks olarak açıklamakla yetinemez. Bu duygu, aynı zamanda meşruiyet krizlerinin, kurumlara yönelik güvenin sarsılmasının ve ideolojilerin çatışmasının bir aynasıdır. İğrenme, bireyin sınırlarını, normlarını ve kabul edilebilir davranış algısını tanımlayan bir sosyal belirleyici olarak ortaya çıkar. İnsan, sadece fiziksel olarak değil, politik anlamda da iğrenebilir; bir yolsuzluk haberi, bir toplumsal adaletsizlik olayı veya demokrasiye yönelik tehditler bu duyguyu tetikleyebilir. İğrenme ve İktidar İlişkisi İktidar, sadece karar alma yetkisi değil, aynı zamanda değerler ve normlar üzerinde belirleyici olma kapasitesidir. İğrenme,…

EPS Tehlikeli Midir? Bir Malzemenin Güçlü ve Zayıf Yönlerini Tartışmak EPS (Ekspand edilmiş polistiren), hayatımızın birçok alanında karşımıza çıkıyor. Yalıtım malzemeleri, ambalaj, hatta bazı gıda ambalajları bile EPS ile yapılabiliyor. Ancak, son yıllarda EPS’nin çevre ve sağlık üzerindeki etkileri sıklıkla tartışılan bir konu haline geldi. Peki, EPS gerçekten tehlikeli mi? Ya da bu kadar yaygın kullanımına rağmen, aslında ne kadar güvenli? Benim kişisel görüşüm şu: EPS’nin gerçekten tehlikeli olup olmadığı, birkaç farklı açıdan ele alınması gereken bir konu. Evet, EPS, bazı durumlarda gerçekten zararlı olabilir, ama bir yandan da her şeyde olduğu gibi, doğru kullanıldığında herhangi bir problem oluşturmaz. Gelin,…

Engelli Aracını Kimler Kullanabilir? Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Aklımıza Takılanlar İzmir’de yaşamak, her gün bir macera! Sokakta yürürken, “Hadi ya, bu araba park etmiş!” dediğimizde bile, aslında o arabaların hayatımıza nasıl dokunduğunu fark etmiyoruz. Neyse ki, engelli aracını kimler kullanabilir diye kafamızda soru işaretleri oluşuyor ve bu konuda biraz mizahi bir bakış açısı geliştirmeye çalışıyoruz. Çünkü, her şeyin bir kuralı var, değil mi? Ama o kurallar bazen öyle bir karışıyor ki, “Neyse, bir dahaki sefere daha dikkatli olurum” diyorsunuz. Ama gerçekten dikkatli olmalı mıyız? Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde engelli aracı kullanma kuralları da tam olarak bu noktalarda devreye giriyor. Öncelikle, Engelli…

En Büyük Goril Kaç Cm? Giriş: Gorillerin Boyutları Neden Bu Kadar İlgimizi Çekiyor? Hayvanlar alemi, bizim için sürekli bir merak kaynağı olmuştur. Özellikle de boyutları ve güçleriyle dikkat çeken canlılar, hayal gücümüzü zorlar. En büyük goril kaç cm? sorusu da tam olarak bu türden bir merakın ürünü. Herkesin kafasında canlanan o büyük, kuvvetli goril imajı, aslında bilimsel olarak oldukça ilginç bir konuya dönüşüyor. Bu yazıda, gorillerin boyutlarını, büyüklüklerini ve bu konuda ne kadar “dev” olduklarını bilimsel bir perspektiften ama herkesin rahatça anlayabileceği bir şekilde keşfedeceğiz. Gorillerin boyutları, türlerine, yaşam alanlarına ve erkek veya dişi olmalarına göre farklılık gösteriyor. Ama genel…

Tırların Yakıt Tüketimi: Bir Yolculuk Hikayesi Kayseri’de küçük bir mahallede büyüdüm. Çocukken bu şehri çok sevmezdim, çünkü her köşede ağır iş makineleri, tırlar, kamyonlar geçerdi. Ama şimdi düşünüyorum da, her biri bir hikaye taşıyor gibi. Kocaman tırların şehre gelişini izlerken, bazen o dev araçların her birinin içinde bir dünya vardı gibi gelir. Bu yazıda, tırların yakıt tüketimi üzerine bir şeyler yazmak yerine, asıl tırlarla olan ilişkime ve onların bana hissettirdiklerine odaklanmak istiyorum. Çünkü bir tırın 100 kilometrede kaç litre mazot yaktığına odaklanırken, aslında çok daha derin bir şeyler buluyor insan… O Gün, Tırın Arkasında Bir Yolculuk Yine o sıcak yaz…

Etiyopya Hangi Ülkeye Ait? Giriş: Küresel Bağlamda Etiyopya ve Sorunun Kökleri Etiyopya, Afrika kıtasında tarihî açıdan çok önemli bir ülke. Ancak dünya genelinde hâlâ pek çok kişi, bu ülkenin tam olarak hangi coğrafyaya ait olduğunu bilmiyor. Evet, yanlış okumadınız; Etiyopya’nın ait olduğu ülke sorusu, 21. yüzyılda bile hâlâ karşımıza çıkabiliyor. Bu durum, her ne kadar şaşırtıcı olsa da, aslında küresel anlamda yetersiz bir coğrafya bilgisi ve tarihsel bağlam eksikliklerinin sonucudur. Bazı insanlar hâlâ Etiyopya’yı, bir “sömürgeye” bağlı ya da “başka bir ülkenin parçası” gibi görüyor. Örneğin, çokça duyduğum bir soru: “Etiyopya hangi ülkeye bağlı?” Bu soru bana oldukça ilginç geliyor…

Kadıncağız Nasıl Yazılır? Geleceğe Dönük Bir Bakış Teknolojinin hızla geliştiği, dilin sürekli evrildiği bir dönemdeyiz. Kendimi her geçen gün daha fazla teknolojiyle iç içe buluyorum; sosyal medyada, iş hayatımda, hatta ilişkilerimde bile dijital araçlar her an devrede. Ama bazen geçmişle de yüzleşiyorum. Geçenlerde bir kelime takıldı aklıma: Kadıncağız. Çoğu zaman fark etmediğimiz bu tür kelimeler, dilin derinliklerinden birer iz taşıyor. Peki, “Kadıncağız nasıl yazılır?” sorusunun gelecekte bizim hayatımıza nasıl bir etkisi olacak? Hem kişisel, hem toplumsal anlamda nasıl değişecek? Bu yazımda geleceğe dair düşündüklerimi, bu kelimenin çevresinde gelişen dilsel ve toplumsal etkilerini paylaşmak istiyorum. — Kadıncağız: Dilin Evrimi ve Sosyal…

Hidayete Çağırmak Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme İstanbul’da ya da herhangi bir büyük şehirde yürürken, bazen gözlerim sokakta yürüyen insanlarda takılır. Her biri farklı bir dünyaya, farklı bir hayata sahip ve her birinin kendi yolculuğunda karşılaştığı engeller, hayaller ve mücadeleler var. Ancak en çok düşündüren şeylerden biri, insanların birbirini “doğru yola” çağırma şeklidir. Hidayete çağırmak ne demek? sorusu, günümüz toplumsal yapılarında ve farklı kimliklerin hayatında farklı anlamlar taşır. Bu kavram, sadece dini bir çağrı olmanın ötesinde, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında da derin bir etkiye sahiptir. Bir gün, İstanbul’un kalabalık caddelerinde yürürken,…

He Harfi Nasıl Okunur? İçimden Geçen Tüm Olanlar İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım ve her fırsatta komik olma çabası içinde bir genç yetişkinim. Ama gelin görün ki, sadece komik olmakla kalmıyorum; içimdeki “fazla düşünme” kısmı da bir o kadar baskın. Tam her şey yolunda derken, mesela, bir arkadaş ortamında, “He harfi nasıl okunur?” sorusu kafama takıldığında her şey alt üst olabiliyor. İşte bu yazı da tam olarak o anlardan biri; gündelik hayatla iç içe geçmiş, mizahi ama derinlikli bir keşfe çıkıyoruz: He harfi nasıl okunur? “He” Harfi ve Dilin Tuhaflığı Evet, işin garibi, aslında hepimiz bu harfi her gün kullanıyoruz. “He”…

Değer Artışı Kazancı: Hangi Durumlarda Hesaplanmaz ve Vergilendirilmez? İçimdeki mühendis diyor ki: “Bunu bilimsel temele oturtmalıyız. Veri, düzenleme, mantıklı açıklamalar…” İçimdeki insan ise karşı çıkıyor: “Ama hayat, sadece sayılarla açıklanamaz, bazen duygusal yönleri de göz önünde bulundurmalıyız!” Konya’da bir günümde, elime bir dosya aldım, üzerinde “Değer Artışı Kazancı” yazıyordu. Bu, gayrimenkul alım satımı gibi durumlarda ortaya çıkabilen bir kavram. Ama ne zaman, hangi durumlarda hesaplanmaz? Vergilendirilmez? İşte bunların tümünü tartışmaya açmak, insanın kafasında türlü sorular yaratabiliyor. Şimdi, hem mühendisliğimin analitik bakış açısını hem de sosyal bilimlere olan merakımı konuşturacağım ve bu karışımı size sunacağım. — Değer Artışı Kazancı Nedir? Değer…